Εύρεση πλησιέστερου καταστήματος

Ποιος είναι τελικά ο Άγιος Βασίλης;

Όποιο παιδί και αν ρωτήσεις για τον Άγιο Βασίλη θα σου απαντήσει το ίδιο: ότι ζει στο  Βόρειο Πόλο και μοιράζει δώρα σε όλα τα παιδιά του κόσμου με ένα μαγικό έλκηθρο. Το ιστορικό του ταξίδι όμως είναι πολύ πιο μεγάλο και σίγουρα πιο συναρπαστικό από τον ετήσιο γύρο του πλανήτη μέσα σε ένα βράδυ!

Η ιστορία ξεκινάει εκατοντάδες χρόνια πριν με έναν Έλληνα Χριστιανό μοναχό, τον Νικόλαο, ο οποίος γεννήθηκε γύρω στο 270 μ.Χ. στα Πάταρα (μετέπειτα Αρσινόη) της Λυκίας, η οποία βρισκόταν στη σημερινή Τουρκία. Σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός και κληρονόμος μίας μεγάλης περιουσίας, την οποία όμως χρησιμοποίησε μόνο για να βοηθήσει όσους είχαν ανάγκη. Από μοναχός, χρίστηκε ηγούμενος και αργότερα Αρχιεπίσκοπος της Λυκίας.  Με το πέρασμα των χρόνων, η φήμη του εξαπλώθηκε και έγινε γνωστός ως ο προστάτης των παιδιών και των ναυτικών. Αναφέρθηκαν μάλιστα πολλά θαύματα τα οποία έκανε τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής του όσο και μετά το θάνατό του στις 6 Δεκεμβρίου, ημέρα που γιορτάζεται η μνήμη του τόσο στην Ορθόδοξη όσο και στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Μία από τις πιο δημοφιλείς ιστορίες που τον έκαναν γνωστό για τα δώρα που έδινε και τον καθιέρωσαν ως προστάτη των παιδιών, είναι η ιστορία τριών φτωχών κοριτσιών που ο Άγιος Νικόλαος έσωσε στέλνοντας τρία δέματα με χρυσό στον χρεωκοπημένο τους πατέρα, γλυτώνοντάς τα από τη δουλεία.

Με το πέρασμα των χρόνων, η δημοτικότητα του Αγίου δεν μειώθηκε ακόμα και κατά τη διάρκεια των θρησκευτικών ανακατατάξεων στην Ευρώπη και παρέμεινε ο πιο δημοφιλής μεταξύ των Αγίων, ανεξάρτητα από θρησκείες, ειδικά στην Ολλανδία. Ο Άγιος Νικόλαος άρχισε να γίνεται γνωστός και στην Αμερική στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν μία νεοϋρκέζικη εφημερίδα έκανε αναφορά σε μία ομάδα οικογενειών από την Ολλανδία που συγκεντρώθηκαν για να τιμήσουν τη μνήμη του. Το όνομα Santa Claus προήλθε από το Ολλανδικό προσωνύμιο του Αγίου, Sinter Klaas, συντόμευση του Sint Nikolaas, δηλαδή Άγιος Νικόλαος στα ολλανδικά.

Το 19ο αιώνα άρχισε να παίρνει τη σημερινή του μορφή, με αφορμή ένα ποίημα του Κλέμεντ Μουρ, που είχε σκοπό να κάνει τη φιγούρα του Santa Clause πιο οικεία και φιλική φιγούρα για τα παιδιά σε σχέση με την ψιλόλιγνη και ασκητική μορφή του Αγίου Νικολάου! Σε ό,τι αφορά το σημερινό κόκκινο χρώμα των ρούχων του, αυτό  εδραιώθηκε το 1931 όταν για τις ανάγκες ενός διαφημιστικού γνωστού αναψυκτικού έβαψαν τη μέχρι τότε πράσινη στολή του Αγίου Βασίλη, κόκκινη και έμεινε έτσι για πάντα!

Αντίστοιχες φιγούρες συναντάμε και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Ο Βάιναχτσμαν έφερνε τα δώρα στα φρόνιμα παιδιά στη Γερμανία. Στη Σουηδία, ένα χαρούμενο ξωτικό που ονομάζεται Jultomten (Γιουλτόμτεν) μοιράζει τα δώρα πάνω σε ένα έλκηθρο που το τραβούν κατσίκες. Θρύλος στην Αγγλία λέει ότι ο Father Christmas, ο Πατέρας των Χριστουγέννων, που επισκέπτεται όλα τα σπίτια την παραμονή Χριστουγέννων γεμίζει τις κάλτσες των παιδιών με χριστουγεννιάτικα καλούδια.

Ο Pere Noel (Περ Νοέλ) γεμίζει τα παιδικά παπούτσια στη Γαλλία. Στη Ρωσία, ένας θρύλος αναφέρει ότι μία ηλικιωμένη γυναίκα η Μπαμπούσκα έδωσε επίτηδες λανθασμένες οδηγίες στους τρεις μάγους για να μη φτάσουν στη Βηθλέεμ και να μη συναντήσουν τον Ιησού. Αργότερα, μετάνιωσε πικρά, αλλά δεν κατάφερε να βρει τους μάγους για να επανορθώσει. Μέχρι και σήμερα λοιπόν, στις 5 Ιανουαρίου η Μπαμπούσκα αφήνει δώρα στο προσκέφαλο όλων των παιδιών στη Ρωσία με την ελπίδα κάποιο από αυτό να είναι ο Ιησούς και να τη συγχωρήσει. Αντίστοιχος μύθος υπάρχει και στην Ιταλία για μία γυναίκα που ονομάζεται La Befana, μία ευγενική μάγισσα που με το μαγικό της σκουπόξυλο ταξιδεύει για να αφήσει δώρα μέσα από τις καμινάδες στις κάλτσες των παιδιών και αποκάλυπτε στις νέες και στους νέους μυστικά σχετικά με τον μελλοντικό τους γάμο. Και βέβαια ο Λαμ-Κουνγκ-Κουνγκ, ο Καλός Γέρο-Πατέρας των Κινέζων, ο Χοτέισο στην Ιαπωνία και ο αγαθός γίγαντας Γκαργκάν που συναντάμε στην παράδοση των Κελτών που κουβαλούσε πάντα ένα τεράστιο καλάθι γεμάτο δώρα.

Στην ελληνική παράδοση ο Άγιος Βασίλης είναι ο δικός μας Μέγας Βασίλειος, ένας από τους Τρεις Ιεράρχες, ο οποίος σπούδασε Ρητορική, Φιλοσοφία, Αστρονομία, Γεωμετρία, Ιατρική, Φιλολογία και Φυσική στην Καισάρεια, στην Κωνσταντινούπολη και αργότερα στην περίφημη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών και περιόδευσε στην Αίγυπτο, στη Μεσοποταμία, στην Παλαιστίνη και στην Κοίλη Συρία, για να γνωρίσει από κοντά τους ασκητές και να σπουδάσει τον μοναχισμό, που τον γοήτευε πάντα. Αφιέρωσε σχεδόν όλη του τη ζωή στη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο και θεωρείται στη παγκόσμια ιστορία ως ο εμπνευστής αλλά και πρώτος δημιουργός της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Σύμφωνα με την παράδοση, αμέσως μετά τα Χριστούγεννα ξεκινούσε πεζός μ’ ένα ραβδί στο χέρι, απ’ όπου με θαυμαστό τρόπο βλάσταιναν ή ζωντάνευαν κλαδιά και πέρδικες -σύμβολα δώρων- και περνούσε από διάφορους τόπους και έδινε στους ανθρώπους δώρα, την ιερατική ευλογία του και καλή τύχη.

Η μορφή του Άη Βασίλη με τα κόκκινα ρούχα, το σκούφο και τη λευκή γενειάδα έγινε γνωστή στην Ελλάδα τη δεκαετία 1950-1960 μέσω των ευχετήριων καρτών που έστελναν για τις γιορτές οι Έλληνες μετανάστες στους συγγενείς τους.

Οι μύθοι, οι ιστορίες, η μορφή, τα ρούχα και το όνομα αλλάζουν από τη μία χώρα στην άλλη. Αυτό που ενώνει τις παραδόσεις όλων των λαών είναι ο συμβολισμός, η γενναιοδωρία, η αγάπη, η δοτικότητα, η φροντίδα και η συμπόνια απέναντι στους αγαπημένους μας ανθρώπους και κυρίως απέναντι σε όσους το έχουν ανάγκη.

Ευτυχία δεν είναι τα αντικείμενα που αποκτάς, ούτε τα δώρα που παίρνεις, ευτυχία είναι τα συναισθήματα που σε πλημμυρίζουν όταν προσφέρεις. Ο Άη Βασίλης, λοιπόν, θα υπάρχει και θα μας εμπνέει όσο υπάρχουν άνθρωποι που νοιάζονται και φροντίζουν ανιδιοτελώς τους συνανθρώπους τους.

Διαβάστε ακόμα